Ochronne zmiany zachodzące w płucach po wyeliminowanym zakażeniu pneumokokami

18 maja 2017, 12:32

Wyzdrowienie z bakteryjnego zapalenia płuc zmienia zainfekowaną tkankę: "nasiewa" płuca rezydentnymi komórkami T pamięci immunologicznej (ang. resident memory T cells, TRM).



Po raz pierwszy zaobserwowano interakcję neutrina z atomem węgla

12 grudnia 2025, 16:31

Po raz pierwszy w historii zaobserwowano interakcję neutrina słonecznego z atomem węgla. O przełomowych badania poinformował na łamach Physical Review Letters międzynarodowy zespół naukowy z Portugalii, Kanady, USA, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Meksyku i Chin. Obserwacji dokonano w detektorze SNO+, który znajduje się SNOLAB. To kanadyjskie laboratorium specjalizujące się w fizyce neutrin, technologiach kwantowych i badaniu ciemnej materii znajduje się 2 kilometry pod ziemią. Warstwy skał znajdujące się nad detektorem, izolują go o innych niż neutrino sygnałów, znacznie zmniejszając szum tła.


Homo erectus palił ogień już 1 mln lat temu

3 kwietnia 2012, 09:04

Przodkowie człowieka wykorzystywali ogień już ok. miliona lat temu, czyli o 300 tys. lat wcześniej niż dotąd sądzono. Spopielone mikroresztki roślinne oraz leżące nieopodal kości zwierząt i kamienne narzędzia znaleziono w jaskini Wonderwerk w RPA (Proceedings of the National Academy of Sciences).


Ewolucja przyłapana na gorącym uczynku

17 stycznia 2009, 23:19

Choć na temat ewolucji i związanych z nią zmian genetycznych wiemy dość dużo, dotychczas nie byliśmy w stanie uchwycić ich "w akcji". Na szczęście, dzięki omyłkowemu zawleczeniu jednego z gatunków owadów na nowe tereny, zyskaliśmy doskonałą okazję do obserwacji tego zjawiska.


Odkryto nowy mechanizm cukrzycy typu 2.

12 czerwca 2017, 11:34

Szwedzcy naukowcy opisali nowy mechanizm rozwoju cukrzycy typu 2. Zespół Andersa Rosengrena z Sahlgrenska Academy wykazał, że w pewnych warunkach produkujące insulinę komórki beta przechodzą regresję, stają się niedojrzałe i źle funkcjonują.


Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


Silicen - krzem w jednej warstwie

2 maja 2012, 12:10

W Physical Review Letters ukazał się artykuł, z którego dowiadujemy się o opracowaniu kolejnego materiału konkurencyjnego dla grafenu. Tym razem mowa jest o dwuwymiarowej warstwie atomów krzemu.


Występowanie malarii na świecie© Centers for Disease Control and Prevention

Malaria na głodzie

9 lutego 2009, 11:52

Australijskim uczonym z Monash University udało się zagłodzić zarodźca malarii. Wierzą oni, że w przyszłości ich odkrycie przyczyni się do opracowania skutecznych leków antymalarycznych.


Najmniejszy na świecie robot biopsyjny drukowany w 3D

5 lipca 2017, 10:51

Stormram 4 to najmniejszy i najdokładniejszy drukowany w 3D robot biopsyjny. Jego premiera miała miejsce w ostatnim tygodniu czerwca. Na 10. Hamlyn Symposium w Londynie Stormram 4 zdobył nagrodę przyznawaną robotom chirurgicznym.


Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi

27 maja 2026, 09:04

Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk